Omama beMatobo baxwayisa abesifazana ngokugcoba amafutha aguqula umbala

Annahstacia Ndlovu
OMama beMatobo ezansi yeMaNdebeleni sebethe bakhuthaza abesifazana kuleli ukuba bahlukane lokugcoba amafutha kanye lokuhlaba amajekiseni aguqula ibala bethi kuyingozi njalo kudala imvukuzane yejwabu.
OMama abakuhlelo lwe My Beautiful Home eMatobo bakhuthaza uzulu ukuba abuyele esikweni acombe kumbe abhude ngenhlabathi, umlotha, amalahle lezihlahla ukuze ahlale ebukeka.
Lokhu kuvele emthimbeni owenzelwe eAmagagu lnternational Heritage Site oweMy Beautiful Home, osekelwa ngohulumende beGemany leMelika kuleli, lapho omama beMatobo abathole khona izipho ngemva kokungena kumncintiswano wokuzicomba lokubhuda.
UNkosikazi Thembi Ncube ophatheke kuhlelo lokuzibhuda uthi imvelo ayilimazi bala lomuntu.
“Ngikhuthaza olutsha labanye abesifazana labesilisa abathanda ukuguqula ibala lisibamhlophe ukuba abasebenzise imvelo ngoba ingela bungozi osebuvamile bemvukuzane yesikhumba lokuthi umuntu engahlinzwa kubanzima ukuthungwa kwakhe uma ekewahlaba ijekiseni kumbe ukugcobisa amafutha aguqula ibala.”
UNkosikazi Thokozile Dube weMatobo kuWard 17 uthi ukubhuda yimvelo emangaza abatsha.
“Kudala thina sasizicomba, ubhude ubemuhle sivunule ezamasiko kodwa okwamanje abatsha kuyabamangaza kodwa lokhu yimvelo yethu buye siyayikhwabitha ihlukile lesimanjemanje.”
UNkosikazi Khathazile Mlala, osuka kuWard 17 ukhuthaza abatsha ukubuyela esikweni.
“Kudala endulo abazali bethu babesenza ubucwazicwazi besebenzisa imvelo. Lapha mina ngisebenzise inhlabathi emhlophe, ilahle, ngahlanganisa inhlabathi emhlophe lebomvu ukuphuma lemibala ehlukeneyo oyibona ebusweni bami.”
UNkosikazi Soneni Nyathi ohlala kuWard 24 uthi indulo iyagcina.”Isifiso sami yikuthi imvelo yethu ingatshabalali njalo ikhule iyefika phetsheya ngoba iyagcina ikakhulu ulutsha lwethu alusayazi imvelo kumele sibafundise.”
UNkosikazi Simangele Dube uthi bachola inhlabathi ezehlukeneyo ukuze baphume lobucwazi cwazi.
“Inhlabathi siyayichola ibeyimpumpu sihlanganise lamanzi sibesesibhudake kusiya ngebala olifunayo. Akusongozi esikhumbeni njalo le yimvelo asayifunda kubazali bethu lathi sizayifundisa abantwabethu.”
OMama beMatobo bathi sebephakathi kokuqala ibhizimusi lokuhamba befundisa abanye abantu ngaphandle kwezigaba zabo ukuze bavuselele isiko eliya litshabalala. Ukucomba okuvame kulenzi insuku kuyadla esambeni kuthi abanye kusuka kuhlasele ijwabu.


