Uhlelo lwe My Beautiful Home luthuthukisa omama eMatobo

Annahstacia Ndlovu
Ukucomba lokugudula izindlu emakhaya okuvame ukwenziwa ngomama eMatobo ezansi yeMatabeleland kuyimvelo lesiko labo sekuthe kwathuthukisa impilo zabanengi, sekukhwabithwa ngumhlaba kusekelwa ngohulumende beUnited States of America leGermany kuleli.
Bekungabizwa ozwayo eMagugu lnternational Heritage Centre eMatobo kuhlelo lwe My Beautiful Home lapho omama abadlula amakhulu ayisitshiyangalo mbili abaphatheka kuhlelo lokucomba lokugudula abaphiwe khona izicoco ezibalisa amakhuba okulima, imigqomo yamanzi, amabhala, imbiza lokunye.
UNkosikazi Soneni Nyathi owaqala ukucomba ekuWard 24 eJeqe Village nguye onqobe omama bonke.
“Uhlelo lolu lwasenza sahlakanipha kakhulu. Mina lokhu ngakufunda kumama sisakhula. Ngihlala nginqoba njalo ngikhuthaza abanye omama ukuba bangene ehlelweni. Lonyaka ngithole izipho ezinkulu ezibalisa ikhuba lokulima, ngilamabhala lamajojo okugcinela amanzi, kanye lembiza lempuphu.”
UNkosikazi Khumbulani Ncube osuka kuWard 24 eMatobo unqobile njalo uncoma uhlelo lwe My Beautiful Home.
“Ngaqala ukucomba ngomnyaka ka2016. Ngiyajabula ngesipho sekhuba lokulima engisithole kuhlelo lokucomba izindlu, lona luyaphakamisa njalo luhle. Ngithole isipho sekhuba lokulima bengivele sengilidinga ngoba ukulima sekusondele.”
Omunye njalo oqale ukucomba ngomnyaka ka2020, uNkosikazi Samukeliso Ncube uthi ucomba izindlu lembiza ezithengiswa eBulawayo Art Gallery.
“Uhlelo lolu luyaphakamisa, ngihlala nginqoba sikhathi sonke. Sengawina amajojo tank amabili, le bhala, lonyaka ngithole ikhuba. Lokhu kuyangijabulisa. Ngafundela ukucomba ku mama ngisakhula .”
Umeli weUnited States of America ebuka uhlelo lwe My Beautiful Home, uNkosikazi Pamela Tremont uthi bazahlala belusekela uhlelo lolu.
“Sivele silenhlelo esizisekelayo zokusekela imvelo. Lonyaka sisungula uhlelo lokucomba amantshe ezintabeni zeMatopo.”
Uhukumende weGermany nguye osekhokhela uhlelo lwe My Beautiful Home. Umeli weGermany, uMnumzana Udo Volz laye ebuka lumcimbi uthe ngokuya kwesikhathi bakhangelele ukuthi omama beMatopo bazimele.
“Ngiyajabula ukubona omama abanjengani abazimeleyo beqhuba umsebenzi omuhle kangaka. Kuminyaka ezayo ngikhangelele ukuba liyekwenza lokhu emazweni aphetsheya lobanje seliqalile ukukwenza phandle kweMatopo endaweni ezibalisa uBulawayo leHarare. Uhlelo lokucomba imbiza yilo njalo oluzakhulisa imisebenzi yenu phandle kwelizwe kulethe lezethekeli kuleli lithole imali ezalithuthukisa esigabeni lemulini.”
Umqondisi weNational Arts Council eMatabeleland South, uMnumzana Percy Vela uncome imisebenzi yabomama.
“Ukucomba kukhulu kakhulu eMatopo njalo sesilungiselela ukuba ingcitshi zalapha ziyefundisa abanye omama kwezinye izigaba zelizwe ukucomba.”
UMgcinisihlalo weMatopo Conservation Society, uMnumzana Gavin Stephens ukhala ngobutshapha osebuse Matopo.” Silapha lamuhla sithakazelela uhlelo lokucomba, ngicela ukuthi singahambi silahla ingcekeza eMatopo silondoloze umhlaba wethu omuhle.”
Phakathi kwabomama abangamakhulu ayisificaminwe mibili-800, abangamatshumi ayisificaminwe mibili lantathu-83 yibo abathole izicoco ezehlukeneyo.
Uhlelo lweMy Beautiful Home lwasungulwa nguNkosikazi Veronique Attala ngemva kokukhwabitha ukucomba ayehlangana lakho ngesikhathi etshova ibhayisikili ezintabeni zeMatobo kuminyaka elitshumi edlule.
“Ngemva kokubona imisebenzi emihle ezintabeni, ngabona kukuhle ukuthi siphume lohlelo lokuvuselela isiko elihle. Saqala labomama abangamatshumi amathathu, inani lokhe likhula.”
UMphathintambo weMatopo, uMnumzana Edgar Moyo uthi uhlelo lweMy Beautiful Home selwaguqula impilo zabantu esigabeni sakhe.
“Siyalujabulela uhlelo lolu ngoba seluguqule impilo zemuli kuletha intuthuko lokulondolozwa kwemvelo yethu.”
Uhlelo lolu lujabulise inengi ngoba selwakhula, omama beMatopo sebekubhizimusi lokucomba izimbiza ezithengiswa kuleli laphandle kwelizwe osekuthuthukise impilo zabo.




